«Оҕоҕун сөпкө иитиэҥ – олоххор дьоллонуоҥ» диэн саха өһүн хоһооно мээнэҕэ этиллибэтэх буолуохтаах. Билиҥҥи бутуурдаах, дьалхааннаах кэмҥэ куорат усулуобуйатыгар оҕону иитии олус ыарахан уонна уустуктаах буолла. Оҕону өй-санаа өттүнэн иитии мындыр буолууну, элбэх кэми эрэйэр. Төрөппүт үксүн оҕотун оҕо саадыгар, оскуолаҕа биэрдим да иитиэхтэрэ, олоххо бэлэмниэхтэрэ дии саныыр. Холобур, төрөппүт санаатыгар эрэ оҕотун муҥура суох таптыыр ааттаах да, итии истиҥ-иһирэх сыһыан сууккаҕа 24 чаас устата көстүбэт, сороҕор сойон ылар. Оҕото чугаhыы, эйэргии сатаатаҕына, иллэҥэ суох аатыран эбэтэр үлэтиттэн сылайбыт буолан, чэ кэнники диэн тэйитэрэ, мөҕөрө, нотация ааҕара үгүс. Оччотугар оҕото хомойон, улам-улам чугаһаабат буолар, устунан бэйэтэ-бэйэтигэр киирэн, сабыллан, тэйдэр тэйэн иhэр. Ону төрөппүт эйигин таптыыр буоламмын мөҕөбүн-этэбин диэн ыспыраапкаланар.
К.И.Максимова-Сайыына этэринэн, киһи кута – Ийэ кута хаһан да сүппэт-өлбөт, хас даҕаны олоҕу олорор. Киһи бу Орто дойдуга олох долгуннарын тургутууларын сырдыгынан туорууругар биир күлүүс баар. Ол – кутуҥ таптала буолар. Кини олоҕун хас биирдии түгэнин суолталаан кэрэҕэ, тапталга аһаҕаһыттан дуу, сабыылааҕыттан дуу араас дьылҕаланар (многовариантность судьбы). Ол аата, киһикиһиэхэ сыһыана тапталга тирэҕириэхтээх. Төрөппүт – оҕоҕо, оҕо – төрөппүтүгэр, кэргэнниилэр бэйэ-бэйэлэригэр, урууларыгар, билсэр да, билсибэт да дьон бэйэ-бэйэлэригэр. Төһөнөн ис үөрүүлээхтик (тапталынан), бэйэ санааны атын киһиэхэ соҥнообокко (без претензий) олороҕун, оччонон карма сокуонунан кэскилиҥ кэҥээн, кэнчээри ыччаккар бэриллэр, дьылҕаҥ үтүө өттүнэн түстэнэр.
Оҕоҕо истиҥ сыһыан, таптал – кини олоххо ситиһиитин төрдө. Таптал тиийбэтиттэн кэрэгэй дьылҕаламмыт дьон туьунан холобурдуу барар наадата суох. Оҕону итэҕэйиэххэ, киниэхэ эрэниэххэ, кылаабынайа убаастыахха наада. Тоҥ сыһыан, туохха да наадыйбат, аахайбат буолуу, оҕо оскуоланы, үөрэҕи абааһы көрүүтэ – киһи олоҕо тостуута, кэскил сарбыллыыта буолар. Туйгун үөрэхтээх, өйдөөх дьону иитэргэ эрэ үлэлээбэккэ, үөрэххэ интэриэһи, баҕаны, дьулууру иитиэххэ. Хас биирдии оҕо бэйэтигэр эрэлин, тапталын, тулалыыр эйгэҕэ итэҕэлин иитии, кини атын дьоҥҥо маарыннаабат өрүттэрин сайыннарыы, бэйэтин кыаҕын арыныыта, бэйэни таба тайаныы – бу барыта оскуолаҕа соҥнообокко төрөппүт иитэр-үөрэтэр үлэтин соруктарынан буолаллар.
Ол курдук, мин бэйэм санаабар, оҕоҕо саамай дьиэ-кэргэн таптала, түмсүүлээх буолара улахан сабыдыаллаах. Тоҕо диэтэххэ, ийэ-аҕа тапталын билэн улааппыт оҕо, өй-санаа, доруобуйа да өттүнэн мааны киһи буола улаатар. Онон, биһиги дьиэ-кэргэн үлэни, сынньалаҥы бары бииргэ атаарабыт.

В. Шиндикевич ыстатыйатыттан быьа тардыы